تعویض مفصل لگن چیست؟

  • خانه
  • -
  • دسته‌بندی نشده
  • -
  • تعویض مفصل لگن چیست؟
تعویض مفصل لگن چیست؟

انواع جایگزینی
بسته به وسعت و محل تخریب مفصل، سه نوع تعویض انجام میشود:
تعویض کامل مفصل: در این نوع عمل هم قسمت حفره لگنی و هم سر استخوان ران برداشته و جایگزین میشوند.
تعویض نیم مفصل: در این حالت فقط قسمت سر استخوان ران که خراب یا شکسته است تعویض میشود.
تعویض سطوح مفصلی: در این عمل فقط قسمت سطحی مفصلی برداشته میشود و بقیه قسمت های آن باقی میماند.
دلایل انجام عمل جراحی
معمول ترین دلیل برای عمل جراحی جایگزینی مفصل لگن مربوط به ابتالی این مفصل به آرتروز است. پزشک شما همچنین ممکن است در شرایط زیر استفاده از این روش درمانی را برای شما تجویز کند:

  • ابتلا به آرتریت روماتوئید (یک بیماری که باعث ایجاد درد، سفتی، و ورم مفصل می شود)
  • نکروز(سیاه شدگی در اصطالح) استخوان (یک بیماری که باعث مرگ استخوان در محل مفاصل می شود)
  • آسیب دیدگی مفصل لگن
  • تومور استخوانی که باعث شکستن مفصل لگن می شود

 
سایر روش های درمانی
پزشک متخصص ممکن است ابتدا از سایر روش های درمانی برای شما استفاده کند که این روش ها شامل موارد زیر هستند:

  • استفاده از ابزارهای کمکی مثل عصا در زمان راه رفتن
  • استفاده از یک برنامه تمرینی
  • فیزیوتراپی
  • مصرف دارو

این روش های درمانی ممکن است باعث کاهش درد در ناحیه لگن و بهبود عملکرد آن شوند. با این وجود گاهی اوقات این درد باقی می ماند و باعث می شود انجام فعالیت های روزمره برای شما دشوار شود. در این حالت پزشک ممکن است از عکس برداری رادیولوژی برای بررسی وضعیت مفصل آسیب دیده استفاده کند. اگر عکس برداری رادیولوژی، ایجاد آسیب در محل مفصل لگن را نشان دهد، ممکن است شما نیاز به عمل جراحی تعویض مفصل لگن داشته باشید.
 
نکات قبل از عمل تعویض مفصل لگن

  • اگر دارویی مانند داروهای مکمل و گیاهی یا داروهایی بدون تجویز پزشک مصرف می کنید را به پزشک خود  اطلاع سازید.
  • دوهفته قبل از عمل تعویض مفصل لگن ، توصیه می شود که مصرف داروهایی مثل آسپرین ، بروفن و ناپروکسن که باعثاختلال در انعقاد خون می شود را قطع کنید یا داروهایی که رقیق کننده ی خون هستند مثل وارفارین و …
  • مصرف داروهایی مثل انبرل ، متوترکسات که سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کنند و باعث می شوند به راحتی مبتال به عفونت شوید را قطع کنید.
  • با پزشک در مورد داروهایی که در روزهای قبل و بعد ازعمل جراحی می توانید به مصرفشان ادامه دهید صحبت کنید.
  • اگر به دیابت ، بیماری قلبی یا از این قبیل بیماری ها مبتال هستید جراح از شما می خواهد که با پزشکی که تحت درمان ایشان هستید مالقات داشته باشید.
  • اگر بیشتر از دو یا سه بار در هفته مشروبات الکلی مصرف می کنید پزشک را در جریان قرار دهید.
  • اگر سیگاری هستید با کمک پزشک یا پرستار ترک کنید زیرا سیگار کشیدن سرعت ترمیم زخم را کاهش می دهد.
  • قبل ازعمل تعویض مفصل لگن اگر به بیماری هایی نظیر آنفوالنزا ، سرماخوردگی ، تب ، تبخال و… مبتال شدید به پزشک اطالع دهید.
  • ممکن است قبل از عمل با یک فیزیوتراپیست مالقات داشته باشید تا یکسری تمرینات و همچنین راه رفتن با عصا و واکر را از او بیاموزید.
  • شرایط منزل را طوری مهیا کنید که وظایف روزانه تان را مانند داخل و خارج حمام شدن ، باال و پایین رفتن از پله، نشستن و برخاستن در دستشویی، استفاده از صندلی حمام بتوانید انجام دهید.
  • استفاده از عصا ، چوبدستی ، واکر و ویلچر را تمرین کنید. روز عمل تعویض مفصل از شما خواسته می شود که شش الی دوازده ساعت قبل از عمل چیزی نخورید و نیاشامید.
  • داروهای تجویز شده توسط پزشک را با مقدار کمی آب بنوشید.
  • پزشک یا پرستار به شما اطالع خواهند داد که چه موقع در بیمارستان حضور پیدا کنید.

 
چگونگی انجام عمل جراحی
در یک عمل جراحی تعویض مفصل لگن (که در اصطالح به آن آرتروپالستی لگن نیز گرفته می شود)، استخوان و غضروف آسیب دیده از محل خارج شده و با اجزای مصنوعی جایگزین می شوند. در این حالت فعالیت های زیر توسط جراح انجام می شود:

  • بخش انتهایی استخوان ران برداشته شده و با یک میل فلزی در بخش مرکزی خالی شده استخوان ران جایگزین می شود. این قطعه فلزی ممکن است در محل با استفاده از مواد مخصوص چسبانده شود یا در استخوان جایگذاری شود.
  • یک بخش کروی فلزی یا سرامیکی در بخش باالی میله قرار می گیرد. این بخش کروی می تواند جایگزین سر آسیب دیده استخوان ران شود که از محل خارج شده است.
  • سطح غضروف آسیب دیده در حفره (حفره استخوان لگن) برداشته شده و با یک حفره فلزی جایگزین می شود. در این حالت معمولا از پیچ یا چسب مخصوص برای نگه داشتن حفره در محل استفاده می شود.
  • یک اسپیسر (فاصله نگهدارنده) پلاستیکی، سرامیکی، یا فلزی بین بخش کروی جدید و حفره وارد می شود تا به این ترتیب امکان حرکت هموار مفصل فراهم شود.
  • هنگامی که جراح از وضعیت و حرکت مفصل جدید لگن اطمینان خاطر پیدا کرد، این بخش با مواد تمیز کننده مخصوص شستشو شده و بسته می شود.

 
پس از عمل جراحی
پس از عمل جراحی، بیمار به اطاق ریکاوری فرستاده می شود تا به این ترتیب تیم مراقبت بتوانند ضربان قلب، فشار خون، و وضعیت به هوش آمدن بیمار را تحت کنترل داشته باشند. در این زمان ممکن است برای شما از مسکن های درد مختلف با توجه به تشخیص جراح استفاده شود. به این ترتیب ممکن است پس از به هوش آمدن نیاز به ماندن در بیمارستان برای چند روز برای بهبودی کافی و آماده شدن برای برگشت به خانه وجود داشته باشد.
مدت زمان بستری در بیمارستان ممکن است از ۱ تا ۴ روز با توجه به سرعت ریکاوری طول بکشد.
بلافاصلهپس از عمل اجازه ی راه رفتن به شما داده می شود (مگر در موارد استثناء که پزشک به اطالع شما می رساند)
قبل از مرخص شدن از بیمارستان، شما باید توانایی انجام فعالیت های اصلی روزانه همچون فعالیت های زیر را داشته باشید:

  • وارد شدن و خارج شدن از تخت خواب بدون کمک دیگران
  • کنترل قابل قبول درد
  • توانایی خوردن، نوشیدن، و حمام کردن
  • امکان راه رفتن با یک ابزار کمکی )(یک عصا، واکر، یا چوب زیر بغل) بر روی سطح و توانایی باال و پایین رفتن از دو یا سه پله
  • بازیابی توانایی برای انجام تمرین های حرکتی تجویز شدن در خانه

 
مزایا
واضح ترین مزیت عمل جراحی های تعویض مفصل ، از جمله تعویض مفصل لگن یا تعویض مفصل زانو کاهش چشمگیر درد بیمار است. تقریباً تمام بیمارانی که این عمل جراحی را انجام داده اند از بر طرف شدن کامل یا تقریباً کامل درد خود صحبت می کنند. به این ترتیب با کاهش درد و از بین رفتن آن، وضعیت عملکرد مفصل نیز بهبود پیدا می کند. پس از تعویض مفصل، اکثر بیماران نتایج چشمگیر در بهبود وضعیت خود مشاهده می کنند که این نتایج شامل بهبود دامنه حرکتی است.
 
عوارض شایع تعویض مفصل لگن چیست؟
اگر این جراحی توسط جراح مجرب لگن صورت پذیرد عوارض آن بسیار ناشایع است. با این حال چنانچه جراح در انتخاب بیمار دقت نکند و یا از تکنیک و دانش کافی برخوردار نباشد و یا بیمار از دستورات جراح پیروی نکند می تواند باعث افزایش ریسک بروز عوارض شود. که عبارتند از:
دررفتگی مفصل مصنوعی: هرچند در گذشته تا حدود ۱۵ درصد بیماران به آن مبتال می شدند، چنانچه جراحی بدرستی انجام شود احتمال آن ۱ الی ۲ درصد است . اکثر دررفتگی ها هم با جا اندازی ساده حل می شوند ولی درصورت تکرار بیش از دوبار نیاز به جراحی دارند.
عفونت: ریسک آن باید در دست جراح متخصص لگن کمتر از ۱ درصد باشد . در صورت ابتالی بیمار به دیابت ، سابقه ی عفونت قبلی مشکالت پوستی ، نقص ایمنی و یا چاقی احتمال بروز آن بیشتر می شود . درمان شامل شستشوی مفصل و آنتی بیوتیک درمانی و در مواردی شامل خارج کردن پروتز ها می باشد.
آسیب عصبی: آسیب عصب سیاتیک با رعایت اصول درست جراحی باید در کمتر از نیم درصد بیماران رخ دهد. این عارضه در کسانی که در رفتگی مادرزادی و یا جراحی قبلی داشته اند ، شایع تر است . حدود دو سوم این افراد به درجاتی بهبود دست می یابند.
شکستگی: درحین عمل ممکن است در درصد کمی رخ دهد که معموالً به راحتی درمان می شود و مشکلی ایجاد نمی کند . با این حال جراح ممکن است در برنامه ی راه اندازی بیمار بعد از جراحی تغییراتی ایجاد کند.
ترومبو آمبولی: هر جراحی بزرگ اندام تحتانی می تواند باعث ایجاد لخته در سیاهرگ ها و گاه آمبولی به ریه ها شود. تعویض مفصل لگن هم همینطور است و در صورت عدم پیشگیری می تواند ۳۰ الی ۴۰ درصد ترومبوآمبولی ایجاد کند. به همین علت جراح همیشه دارویی را هم بعد از جراحی برای جلوگیری از این عارضه تجویز می کند و به این صورت ریسک لخته شدن به زیر ۵ درصد و ریسک آمبولی به ریه به زیر نیم درصد میرسد. به این ترتیب لخته شدن خون در سیاهرگ ها شایع ترین عارضه ی تعویض مفصل لگن است.
بطور کلی خوشبختانه عوارض تعویض مفصل لگن نادر و اکثرا بخوبی قابل درمان هستند. بطوریکه حدود ۹۸ درصد بیماران با این جراحی از مشکل درد و لنگش رهایی می یابند.
 
بایدها و نبایدها برای محافظت از مفصل جدید لگن
بایدها و نبایدها (اقدامات احتیاطی) بسته به شیوه جراحی پزشک فرق می کنند. پزشک و فیزیوتراپیست لیستی از بایدها و نبایدها را به شما ارائه می دهند که باید آن ها را دررابطه با مفصل جدید لگن خود به خاطر داشته باشید. این اقدامات احتیاطی از دررفتگی مفصل جدید جلوگیری کرده بهبودی مناسب آن را تضمین می کنند.
برخی از معمول ترین این اقدامات احتیاطی عبارتند از:
نبایدها:

  • برای حداقل ۶ تا ۸ هفته پاهایتان را روی هم نیندازید
  • زانویتان را بیشتر از لگن بالا نبرید
  • هنگامی که نشسته اید یا دارید می نشینید به جلو خم نشوید
  • در حالی که نشسته اید سعی نکنید چیزی را از زمین بلند کنید
  • هنگامی که به پایین خم می شوید پاهایتان را بیش از اندازه به هم نزدیک یا از هم باز نکنید
  • هنگامی که در رختخواب دراز کشیده اید برای اینکه پتو را روی خود بکشید دستتان را دراز نکنید
  • بیش از نود درجه (به سمت پایین) خم نشوید

بایدها

  • پاها را در حالتی نگاه دارید که روی پاها به سمت بالا باشد.
  • هنگامی که می نشینید یا می ایستید پایی که مفصل آن عمل شده را در مقابل نگاه دارید
  • در آشپزخانه از چهار پایه های بلند استفاده کنید.
  • روی پای جراحی شده (طرف بد) زانو بزنید
  • برای کاهش درد و تورم از یخ استفاده کنید ولی به خاطر داشته باشید که یخ پوست را بی حس می کند. بنابراین یخ را مستقیما روی پوست نگذارید؛ از یک بسته یخ استفاده کنید یا آن را در یک حوله مرطوب بپیچید.
  • پیش از تمرینات ورزشی از گرما دادن استفاده کنید تا به )افزایش( دامنه حرکت کمک کنید. برای این کار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه از یک پد گرمایی یا حوله گرم و مرطوب استفاده نمایید.
  • اگر ماهیچه ها درد گرفتند تمرین ها را کاهش دهید ولی انجام دادن آن ها را متوقف نکنید!

 
فیزیوتراپی و توان بخشی
برای بازگرداندن عملکرد شما به سطح مطلوب، جلسات فیزیوتراپی تعویض مفصل ران در طیف وسیعی از حرکات و تمرینهای کششی و فعالیتهای تحمل وزن ادامه خواهد داشت. این سطح از درمانهای فیزیوتراپی، بر توانبخشی فعالیت و اهداف خاص شما تمرکز دارد، مانند بازگشت به کار یا از سرگیری ورزش. فیزیوتراپیست شما با انجام تمرینات مناسب این فعالیتها را شبیهسازی میکند. بسته به سطح بهبودی و فعالیتهای موردنیاز شما، تکنیکهایی در خصوص بلند کردن اجسام، هل دادن یا کشیدن چرخدستی، باال رفتن از نردبان، تمرینات افزایش دهنده چابکی و یا آهسته دویدن به شما آموزش داده خواهد شد. راه رفتن و فعالیت های سبک برای ریکاوری مهم هستند و این فعالیت ها در روز عمل جراحی یا روز بعد از آن آغاز می شوند. اکثر بیمارانی که عمل جراحی کامل تعویض مفصل ران را انجام داده اند، نشستن و راه رفتن را با کمک یا ابزار کمکی و با نظر متخصص فیزیوتراپی در روز پس از عمل جراحی آغاز می کنند. در این حالت متخصص فیزیوتراپی آموزش ها و مشاوره های الزم را برای انجام حرکت های تمرینی خاص جهت تقویت لگن و بازیابی حرکت های آن برای راه رفتن و نیز سایر فعالیت های عادی روزانه به شما ارائه خواهد کرد.
تمرین هایی که در ادامه آمده اند برای هفته اول تا سوم پس از عمل مناسب هستند. درباره مناسب بودن این تمرین ها برای خود و نحوه انجام آنها و نیز تمرین های پیشرفته تر با متخصص فیزیوتراپی خود صحبت و مشورت کنید.
حرکت تلمبه زدن پا و قوزک

این حرکت به کاهش ورم و ریسک ایجاد لخته های خونی کمک می کند. برای انجام این حرکت کل پا را به سمت باال و پایین به صورت تلمبه زدن حرکت دهید. این حرکت را در بار هر ساعت تکرار کنید.
حرکت سراندن پاشنه پا

برای انجام این حرکت بر روی پشت خود دراز کشیده و زانوهای خود را خم کنید. در این حالت کف پای شما در راستای شانه بر روی زمین قرار خواهد گرفت. عضالت شکم خود را جمع کرده و لگن را در وضعیت خود حفظ کنید. یک پای خود را به آرامی در راستای محل خوابیدن خود صاف کنید و عضالت شکم خود را در وضعیت جمع شده نگه دارید. سپس پای خود را به محل اول آن باز گردانید. این حرکت را ۶ تا ۸ بار سه بار در روز تکرار کنید. این حرکت را با پای مقابل تکرار نمایید.
حرکت راست کردن زانو

بر روی تخت خواب در حالت نشسته تکیه بدهید و یک پشتی بزرگ زیر زانوی پای خود بگذارید. عضالت شکم خود را جمع کنید. پای خود را باال برده و زانوی آن را صاف کنید. به آرامی پای خود را پایین بیاورید. این حرکت را ۶ تا ۸ بار برای ۳ بار در روز تکرار کنید.
حرکت پا به پهلو

قبل از انجام این حرکت با جراح یا متخصص فیزیوتراپی خود صحبت کنید. برای انجام این حرکت بر روی پشت خود دراز کشیده و یکی از پاهای خود را خم کنید. عضالت شکم خود را جمع کنید و در این حالت نگه دارید. پاشنه پای صاف خود را به پهلو حرکت دهید (در این حالت سر انگشتان پای شما باید به سمت سقف باشد). در حالتی که عضالت شکم جمع شده مجددا پا را به محل اول آن باز گردانید. این حرکت را ۶ تا ۸ بار برای ۳ مرتبه در روز تکرار کنید و حرکت را با پای مقابل انجام دهید.
حرکت کششی لگن

بر روی پشت خود دراز کشیده و هر دو زانوی خود را خم کنید. عضالت شکم خود را جمع کنید. از یک حوله برای کشیدن یکی از ران ها به سمت باال استفاده کنید (زاویه کشیدن شما نباید بیشتر از ۹۰ درجه باشد)پای دیگر خود را بر روی تخت خواب تا زمانی صاف کنید که احساس کشیدگی در جلوی ران خود داشته باشید. دقت کنید که قسمت پایین تنه شما در هنگام انجام این حرکت خم نشود. پای صاف شده خود را به حالت خم برگردانید و پای کشیده شده خود را پایین ببرید. این وضعیت را برای ۳۰ ثانیه حفظ کنید و برای ۳ تا ۴ بار در روز تکرار کنید. این حرکت را با پای مقابل تکرار نمایید.
حرکت کششی زرد پی

در حالت نشسته بر روی یک صندلی قرار گرفته و پشت، ران ها و پای خود را بر روی سطح محافظ قرار دهید. عضالت شکم خود را محکم کنید. یک حوله بزرگ را از بین ران های خود رد کنید. پای خود را باال بیاورید تا زانوی شما صاف شود. این حرکت را زمانی متوقف کنید که احساس کشیدگی در پشت ران داشته باشید (حتی اگر زانوی شما هنوز صاف نشده است). این وضعیت را برای ۳۰ ثانیه حفظ کنید و برای ۳ تا ۴ بار در روز تکرار نمایید. این حرکت را با پای مقابل تکرار کنید.
حرکت کششی ماهیچه ساق پا

در حالت ایستاده کنار یک سطح محافظ قرار بگیرد و یک کتاب محکم با ضخامت ۷ تا ۸ سانتی متر زیر قسمت جوی یکی از پاهای خود قرار دهید و پای دیگر را در کنار آن روی زمین بگذارید. عضالت باسن خود را محکم کرده و آزاد کنید (فرض کنید یک مداد بین باسن شما قرار دارد). لگن خود را به سمت جلو به مقداری خم کنید که احساس کشیدگی در پشت ماهیچه ساق پا داشته باشید (در این حالت ممکن است شما احساس کشیدگی در جلوی ران خود نیز داشته باشید). این وضعیت را برای ۳۰ ثانیه حفظ کرده و برای ۳ تا ۴ بار در روز تکرار کنید. حرکت را با پای مقابل خود تکرار نمایید.
حرکت بلند کردن لگن (پل زدن)

بر روی پشت خود دراز کشیده و زانوهای خود را خم کنید. یک حوله بزرگ را لوله کرده و بین ران های خود قرار دهید و ران ها را به سمت یکدیگر فشار دهید (فقط از یک حوله مسطح زیر سر خود استفاده کنید و پشتی زیر سر خود نگذارید). عضالت شکم خود را جمع کنید. پایین تنه و ران های خود را از زمین بلند کرده و پشت خود را روز زمین نگه دارید. با حفظ فشار وارد شده به حوله به آرامی ران های خود را پایین بیاورید. این حرکت را ۸ تا ۱۵ بار در روز برای ۳ بار در یک هفته تکرار کنید.